۱۰ آبان ۱۳۹۳
کودک و نوجوان من و محرم، من و هیأت، من و خیمه

من و محرم، من و هیأت، من و خیمه

گفت و گو با احمدرضا علایی یکی از اعضای گروه خودجوش طراح بسته‌های «من و هیئت» و «من و خیمه»
*تهیه و تنظیم: وحید نصیری کیا

اختصاصی موسسه کتاب متن
این مصاحبه پیش از این در نشریه 9 دی (صفحه هفته نامه) و سایت رجا نیوز منتشر شده است.

موضوع سبک زندگی چند وقتی است مورد توجه قرار گرفته است و به دغدغه اهالی فرهنگ تبدیل شده است. چندی پیش تولید و توزیع دفاتر با طرح و نقش وطنی انعکاس فراوانی در رسانه ها داشت، ولی برخی معتقدند کارایی این قبیل کالاها متوقف بر تولید و ساخت محصولات فرهنگی مانند اسباب بازی و یا پویانمایی بر اساس فرهنگ و سبک زندگی ایرانی-اسلامی است. در همین راستا «حسینیه کودک شهید چمران» که یک مهدکودک با معیارها و ملاحظات اسلامی است با همکاری «موسسه ماهد» دست به تولید چهار مجموعه ویژه کودکان زده است. دو عنوان از این مجموعه با عنوان «من و هیئت» و «من و خیمه» مناسب این روزهاست. این بسته‌ها با ترکیب بازی و کاردستی امکانی فراهم آورده تا کودکان با مفاهیمی مثل ائمه، عزاداری، هیئت و ماجرای عاشورا آشنا شوند و از طرفی در روزهایی که هیئات برای بچه‌هایی در این سن هیچ برنامه‌ای ندارند، هیئت رفتن هم برای آنها جذاب شود. به همین بهانه پای صحبت «احمدرضا علایی» نشستیم تا کمی درباره این دو مجموعه توضیح بدهد و از روند تولیدش بگوید. «احمدرضا اعلایی» دارای مدرک لیسانس تئاتر عروسکی دانشگاه تهران و فوق لیسانس کارگردانی است و هم اکنون هم طلبه پایه چهار حوزه مشکات است.

 درباره نقطه اول شروع کارتان بگویید. سابقه تولید این کار از کجا شروع شد؟
ما یک مجموعه ای هستیم که با بچه های زیر 7 سال کار می کنیم، خلأیی که وجود داشت و از ابتدا احساس کردیم در حوزه محصولات فرهنگی در این حیطه بود. مخصوصاً محصولات مذهبی، یعنی محصولاتی که بچه ها در حین بازی با مفاهیم مذهبی آشنا بشوند و یک علاقه ای ایجاد شود و هم شخصیت های دینی به عنوان قهرمان و الگو در ذهن شان مطرح شود. در مرحله بعد هم مقدمه ای بشود برای سنین نوجوانی، وقتی که وارد این فضا می شوند زمینه و علقه ای داشته باشند. علاوه بر این ما جاهایی پیش از این کار می کردیم، در کنار هیئات یک سری ایده گرفتیم. مثلاً ابزارهای هیئت و یا نماز را  با خود بچه ها درست می کردیم. بطور موازی هم در محصولاتی که در بقیه جاها تولید می شود رصد کردیم، آنهایی که قابلیت بومی شدن داشت انتخاب کردیم تا وارد فضای داخلی کنیم.

 درباره تجربه هیئت و مهدکودک تان در کنار برگزاری هیئت ها بگویید.
ما کنار هیئات با بچه های زیر 7 سال کار می کردیم، معمولاً یک سری فعالیت های یادگیری داشتیم در همان زمان برگزاری مراسم. کاردستی، نقاشی، گِل بازی، حتی باغبانی و یکسری فعالیت های مذهبی مثل شعرخوانی و یا قصه درباره ائمه. بعضی از فعالیت ها هم ترکیبی بود و هر دو نوع را داشت مثلا صندوق صدقات درست می کردیم و بحث انفاق را می گفتیم و یا گلدان درست می کردیم و با هدیه دادن به همسایه بحث مراعات همسایه را بیان می کردیم.

 این نوع فعالیت ها ابتکار خودتان بود یا از جای دیگری الگو برداری کردید؟
این نوع کار یک مبحث در یادگیری است به نام «یادگیری پروژه محور و غیر مستقیم»، ولی کمتر کسی در مباحث دینی پیاده سازی کرده است. ما برنامه هیئت ها را داشتیم تا مدونش کردیم و تبدیلش کردیم به یک فضای ثابت به نام «حسینیه کودک».


من و خیمه
 بسته های «من و خیمه» و «من و هیئت» چگونه بود؟ تولیدش از کجا شروع شد و چگونه بود؟
نوع کار «من و هیئت» را در هیئت ها داشتیم، به ذهن مان رسید یک بسته اش بکنیم. چون ساخت پرچم و سربند توسط بچه ها را قبلا اجرا کرده بودیم. در مباحث دینی یک مشکلی هم داریم که مفاهیم بر اساس سن بچه ها دسته بندی و بیان نشده است، مثلا مفهوم امام یا پیامبر یا هئیت را چطور می خواهید به بچه ها انتقال بدهید؟! این بسته هیئت را با این رویکرد تهیه کردیم که بچه ها وسایل هیئت را خودشان درست کنند، این نکته مهم و ظریفی است. وقتی بچه ها یک چیز را درست می کنند علاقه مند می شوند. این کار را در راهپیمایی اربعین هم ارائه کردیم. در این مراسم خیلی چیزهای متنوعی هست، ولی این کار برای بچه ها چون خودشان درست کنند و ساده هست، خیلی جذاب بود. داخل این بسته یک پارچه سربند، یک پارچه پرچم، چوب پرچم، یک شابلون(عمو عباس و بابا حسین)، یک اسفنج و رنگ هست که خود بچه ها باید پرچم و سربندشان را درست کنند.  در کارهایمان هم سعی کردیم یک کاراکتر کودک داشته باشیم تا بچه ها همذات پنداری کنند، بابا حسین و عموعباس را هم با این نگاه انتخاب کردیم. در کنار این وسایل یک کتابچه داستان هست که دو شخصیت کودک به نام حسین و زینب حضور دارند که ماجراهای مختلف هیئت را تعریف می کنند، از لباس عزا پوشیدن، پارچه و کتیبه زدن و نذری دادن و کارهای مختلف در هیئت که به صورت ساده بیان کردیم.
برای بسته «من و خیمه» هم از یک بسته مشابه خارجی کمک گرفتیم، البته آن بسته درباره حیات وحش بود که هویت خاصی نداشت و هدفش این بود که بچه ها عروسک انگشتی درست بکنند و نمایش بازی کنند؛ همین فعالیت خیلی خوب بود. ما دیدیدم که می توانیم مطلب خودمان را هم در آن وارد کنیم و ماجرای عاشورا کار کنیم. مخصوصاً که ما قالبی مثل تعزیه هم داشتیم. ماجرایی که انتخاب شد ماجرای آب آوردن حضرت عباس علیه السلام بود. در این نمایش شخصیت امام حسین علیه السلام، حضرت عباس علیه السلام، شخصیت حضرت رقیه، علی اصغر و رباب، مشک آب و اسب و یک شخصیت منفی هم به نام اشقیا حضور دارند. چیزی شبیه تعزیه که اسمش هم گذاشتیم تعزیه عروسکی! بچه ها با کمک پدر و مادرشان صحنه نمایش و عروسک ها را درست می کنند. توضیح ساده و کوتاهی درباره شخصیت ها و چند بیت شعر هم از زبان خودشان در ضمیمه وجود دارد. بعد هم داستان آب آوردن حضرت عباس را از مجموعه شعر کودکانه ای که آقای زائری جمع آوری کرده بودند انتخاب کردیم.

 بعد از آماده شدن کار بازخوردی هم داشته اید یا صرفاً متکی به تجربه های قبلی تان بود؟
چون با بچه های زیادی سر و کار داریم در هر مرحله کار را با بچه ها آزمایش می کردیم و هر جور قشری چه مذهبی و غیرمذهبی ارتباط برقرار می کردند و دوست داشتند. چند ویژگی  که بسته «من و خیمه» دارد و بعضی هایش برمی‏ گردد به الگوی اولیه این است که چون این شرکت بازی هایش هم اصولی است، هم بر اساس مکانیزم یادگیری بچه ها طراحی شده و هم سن رشد در نظر گرفته شده، چند بعدی است و استعدادهای مختلف بچه ها را تقویت می کند. علاقه مند کردن بچه ها به ساخت و ساز یکی دیگر از ویژگی های این بسته هاست. مثلاً خرید یک عروسک آماده تا اینکه خودشان یک چیزی را درست بکند زمین تا آسمان فرق می کند.

موسسه کتاب متن من و هیات

 طراحش چه کسی بود؟ از خود کار تا جعبه و حواشی اش؟
یک تیم هنری از دانشگاه هنر همراه ما بود، که هم با بچه ها کار می کنند و با محصولات هم آشنایی دارند. کارگاه های تخصصی این زمینه را دنبال می کنند و حوزه اسباب بازی و محصولاتش را تحلیل می کنند و هم کار طراحی ما را انجام داده اند و بی مزد و منت هم انجام داده اند. مشاوره تولید از اینکه جنس و چاپ چه نوعی باشد تا چاپش و تولیدش هم کار «موسسه ماهد» قم است. چون مواد خام کار هم مختلف بود تولیدش کار سختی بود. مثلاً نمد را در ایران کسی بر ای اسباب بازی استفاده نکرده بود و برای اولین بار ما استفاده کردیم. درحالی که خیلی جنس خوبی هست یا مثلا برش ها پیچیده بود که سعی کردند با لیزر دربیاورند. باز دوختش هم خیلی مشکل بود که همه اش را تقریباً دستی دوختیم! بازاریابی کار هم پیچیده بود، آن هم به یکی از دوستان که تخصصاً در حوزه بازاریابی محصولات فرهنگی فعالیت می کند سپردیم. استقبال هم به نسبت خوب بوده، در نمایشگاه بوی سیب عرضه شده، هیئات و شهرستان ها هم فرستاده شده، ولی در مغازه ها به خاطر قیمت بالا چندان فروش خوبی نداشته، البته تبلیغ ضعیف هم تاثیر داشته است. در مجموع فرآیند سختی را طی کردیم تا کار به اینجا رسیده است.

 قیمت این بسته ها چقدر است در مقایسه با نمونه خارجی که در بازار هست؟
مدل خارجی مشابه این کار نزدیک 35 هزار تومان در بازار موجود است، تقریبا با همین کیفیت. ولی مشکل ما کم بودن تیراژ بود که خیلی تاثیر داشت، ما عملاً در بهترین حالت فقط هزینه تولید را می توانیم جبران کنیم، که به نظرم یکی دوسال زمان نیاز دارد تا جا باز کند در بین مردم. برای این کار اسپانسر یا حمایتی هم نداشتیم، همه کار را با پول خودمان انجام دادیم.

 اگر خانواده‌ها تمایل داشته باشند، به چه طریقی می‌توانند این بسته‌ها را تهیه کنند؟
این بسته در این روزها هدیه خوبی برای بچه های زیر 7 سال است. بسته «من و هیئت» با قیمت 16 هزار تومان و بسته «من و خیمه» با قیمت 20 هزارتومان عرضه می شود. خانواده‌ها اگر دوست داشتند می توانند برای خرید این بسته ها نام بسته را به شماره 9124715626 پیامک کنند. همچنیندر تهران هم برای خرید حضوری می توانند به فروشگاه کتاب کیهان(خیابان انقلاب، روبروی دانشگاه تهران) مراجعه کنند


مطالب مرتبط


نظر شما چیست؟

برای نمایش عکس از gravatar یا دریافت پاسخ از مدیر. ایمیل شما به صورت عمومی نمایش داده نخواهد شد.

نظرات

نتیجه ای یافت نشد.