۲۱ دی ۱۳۹۳
اندیشه و فرهنگ نگاهی به فاسفه سیاسی ره بر

نگاهی به فاسفه سیاسی ره بر

نگاهی به کتاب «فلسفه سیاسی آیت الله خامنه ای»؛ محسن مهاجری نیا
اين كتاب داراي پنج فصل به نام‌هاي «آيين انديشه»، «آيين اجتماع»، «آيين شهروندي»، «آيين شهرياري» و «آيين سعادت» است. 
فصل اول اين كتاب داراي سه گفتار «چارچوب نظري»، «مفاهيم اساسي» و «مباني فلسفه سياسي» است و فصل دوم آن نيز از 5 گفتار به عناوين «فرد و جامعه»، «دين و سياست»، «قانون در جامعه»، «عدالت» و «امنيت در جامعه» تشكيل شده است. 
فصل سوم كتاب با نام «آيين شهروندي» از گفتارهاي «ماهيت حقوق شهروندي»، «كرامت شهروندي»، «آزادي» و «حق مشاركت» تشكيل شده است.  فصل چهارم نيز شامل گفتارهاي «قدرت سياسي»، «مشروعيت»، «نظم ولايي» و «مردم‌سالاري ديني» است. 
آخرين فصل اين كتاب به نام «آيين سعادت» از 6 گفتار تشكيل شده است.  «غايت‌گرايي در فلسفه سياسي»، «حيات طيبه»، «سعادت در فلسفه سياسي»، «كمال در فلسفه سياسي»، «فضيلت در فلسفه سياسي» و «خير در فلسفه سياسي» اسامي اين گفتارها هستند. 
در مقدمه اين كتاب مي‌خوانيم: « فلسفه سیاسی در هیئت وصفی و اضافی خود سه معنا دارد؛ یکی معنای عام که هرگونه تأمل و اندیشه‌ورزی عقلی در باب زندگی سیاسی و نظم عمومی و حیات جمعی را شامل می‌شود.  و اختصاصی به دانش فلسفه و فیلسوف مصطلح ندارد و معادل لاتین «political  philosophy» و « الفلسفه السیاسیه» در زبان عربی است.   
دوم معنای خاص که شاخه‌ای از فلسفه است که علم سیاست را مورد مطالعه و کنکاش قرار می‌دهد.  که معادل فلسفه سیاست به مثابه دانش مضاف درجه دوم است و معادل اصطلاح غربی  «philosophy of politices» است.  
معنای سوم، فلسفه سیاسی اصطلاح ترکیبی است از اضافه فلسفه به مقوله سیاست که به مثابه دانش درجه اول است. 
در این نوشتار فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه ای در معنای اول است. بنابراین، فلسفه سياسي دانشی است که با رویکرد و روش عقلانی پیرامون مطلوبیت‌های زندگي سياسي انسان‌ها بحث می‌کند و به دنبال این است که «بهترين نوع زندگي اجتماعي»، «بهترين رژيم سياسي» و «بهترین تعامل اجتماعی»، «بهترین غایات زندگی سیاسی» را تبیین نماید. پرسش درباره قدرت و استمرار آن و نهادهاي مدنی‌ای را که با خود به همراه دارد، از پرسش‌هاي کليدي فلسفه سياسي است. فلسفه سياسي بر خلاف سایر دانش‌ها و گرایش‌های دانش سیاسی به جوهر سياست، ماهيت، معنا و شکل‌گيري مفهوم سياست توجه دارد، هدف آن نوعي پديدارشناسي سياست است و به همین دليل، فلسفه سياسي از روزمرگي علم سياست، جامعه شناسی و فقه سیاسی، فاصله مي‌گيرد و به عنوان رویکردی کلی، دائمی، فرازمانی به حیات سياسی نظر دارد.    
همه كسانى كه به نوعى با انديشه و عمل آیت‌الله خامنه ای آشنايى دارند، به اين حقيقت معترفند كه تنوع رويكردهاى فقهى، فلسفى، كلامى، اخلاقى، تاريخى و سياسى، منظومه فكرى‏اى براى ايشان بوجود آورده است كه یکی از «شاه بيت‌ها» و كليد واژه‌های آن رويكرد سياسى آن است. ماجراى سياست در اين منظومه از استلزام‌هاي انديشمندى است كه نمى‏توانست نسبت به سياست و زندگى سياسى لحظه‏اى بى‏اعتنا باشد. اگر شرايط سياسى اجتماعى دوران وى را به دو بخش دوران مبارزه در زمان طاغوت و دوران كارگزارى و رهبرى انقلاب تقسيم كنيم، جايگاه سياست در انديشه او در هر دو دوره از اهميت والايى برخوردار است.  اما واقعيت آن است كه مطالعه و فهم انديشه سياسى چنين شخصيتى كه لحظه‏اى فارغ از سياست نيست كار سهل و ممتنعى است. 
اهمیت این تحقیق علاوه بر تدوین اصل اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای که تاکنون مورد غفلت واقع شده، به شخصیت و جایگاه اندیشمند هم ارتباط دارد، زیرا به اعتقاد نگارنده، آیت‌الله خامنه ای از جمله متفکران نواندیش دینی است که از قبل از انقلاب اسلامی تاکنون در عرصه اندیشه دینی و عمل سیاسی حضور فعال دارند. وجود آثار مکتوب فراوان از ایشان، گستره وسیعی از اندیشه سیاسی را در دسترس قرار داده است.  این تحقیق با هدف، توصیفی جامع از فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای، با این ادعا نگاشته شده است که آیت‌الله خامنه‌ای، دارای فلسفه سیاسی منسجم، منطقی و نظام‌مند در حوزه زندگی اجتماعی، شهروندی و شهریاری بر مبانی فکری واعتقادی مبتني است؛ از این رو، مهم‌ترین مسئله پژوهش حاضر، چیستی فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای است و برای تبیین آن، با سؤالات فرعی چندی مواجه بوده است:
1- روش فهم فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟
2- مبانى فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای کدام‌اند؟
3- مناسبات زندگی فرد و جامعه در فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟
4- زندگی شهروندی در فلسفه سیاسی ایشان چه جایگاهی دارد؟
5- جایگاه زمامداری در فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟
6- جهت‌گیری‌های غایی و آرمانی درفلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟
نگارنده برای دستیابی به پاسخ این سؤالات در صدد برآمد تا بسیاری از مقولات فلسفه سیاسی مانند رابطه فرد و جامعه و استلزام‌هاي زندگی اجتماعی مانند دین، قانون و عدالت و امنیت را تبیین و زندگی و حقوق شهروندی، آیین شهریاری و در نهایت آیین زندگی سیاسی سعادتمندانه را از منظر ایشان تبیین و توصیف کند تا بتواند نظام فکری و فلسفی ایشان را ارائه نماید.»
لازم به ذكر است کتاب «فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای» اثر حجت‌الاسلام والمسلمین محسن مهاجرنیا در 532 صفحه، شمارگان 1500 نسخه و به قيمت 200000ريال به همت گروه سياست پژوهشكده نظام‌هاي اسلامي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي منتشر شده است.

نظر شما چیست؟

برای نمایش عکس از gravatar یا دریافت پاسخ از مدیر. ایمیل شما به صورت عمومی نمایش داده نخواهد شد.

نظرات

نتیجه ای یافت نشد.