۲۰ فروردین ۱۳۹۴
هنر و ادبیات «پنجشنبه فیروزه‌ای» فرزند زمانه خویش است

«پنجشنبه فیروزه‌ای» فرزند زمانه خویش است

نگاهی به رمان تازه «پنج شنبه های فیروزه ای»؛ سارا عرفانی
*حسام آبنوس


«خدا را شکر می‌کنم که سرانجام می‌فهمم. می‌فهمم که فرقی نمی‌کند کدام ضریح و پنجره و دیوار به جسم امام نزدیک‌تر است. من باید قلبم را به زیارتگاه ببرم.
پاهایم جان می گیرند.
تمام قد در مقابلشان بر می‌خیزم.
- سلام آقا جان!»

این پایانی بر رمانی است که در حقیقت آغاز یک مسیر است و سارا عرفانی در پایان جدیدترین کارش تحت عنوان «پنجشنبه فیروزه‌ای» به جای عبارت «پایان» از عنوان «آغاز» استفاده کرده است.

«پنجشنبه فیروزه‌ای» اثری است شایسته توجه که تازگی از سوی انتشارات کتاب نیستان روانه بازار کتاب شده است. این کتاب تجربه‌ای جدید در رمان دینی است و عرفانی با ظرافتی مثال زدنی توانسته اثری خواندنی و در خور توجه خلق کند.

«پنجشنبه فیروزه‌ای» را شاید بتوان یک رمان اجتماعی قلمداد کرد که نویسنده در آن به مباحث روز در عرصه‌های اجتماعی پرداخته است. ارتباط با جنس مخالف نکته‌ای است که در این کتاب نویسنده توانسته آن را تصویر کند بدون اینکه از خط قرمزها عبور کند. وی به یکی از وجوه ارتباط افراد به خصوص جنس مخالف با یکدیگر اشاره کرده که که کمتر مورد توجه است.

ارتباط در فضای مجازی یکی از انواع ارتباطی است که با توجه به اینکه امروز ابزار ارتباطی در فضای مجازی گسترش یافته مورد غفلت است. این محیط‌های مجازی به دور از چشم دیگران محیطی خلوت برای گپ و گفت جنس مخالف فراهم می‌کند که اگر افراد به این مسئله بی‌توجه باشند ممکن است خطرات آن برایشان درد سر آفرین باشد. زیرا محیط‌های گفت‌وگو در فضای مجازی از مصادیق حضور دو نامحرم در یک اتاق خلوت در بسته است و شیطان به آن نفوذ می‌کند.این مسئله نکته‌ای است که در این رمان به خوبی تبیین شده و حتی نویسنده با نگاهی به مباحث اخلاقی خطرات این شیوه ارتباطی را به خواننده نشان می‌دهد.

زیارت، یکی از وجوه بارز «پنجشنبه فیروزه‌ای» است. خواننده علاوه بر اینکه در این رمان به یک زیارت ادبی دعوت می‌شود با آداب زیارت نیز به صورت قطره‌چکانی آشنا می‌شود. شخصیت اصلی رمان با نام «غزاله» از ابتدای ورود به مشهد دارای نوعی وسواس در زیارت است تا جایی که در دل گاهی به نحوه زیارت کردن افراد خرده می‌گیرد. در مسیر این زیارت کتابی از دست یکی از همسفران در باب شرحی بر زیارت جامعه کبیره می‌گیرد که آن را مطالعه می‌کند و غیر مستقیم خواننده را در معرض آن قرار می‌دهد تا نسبت به اصل زیارت آشنا شود. به پایان رمان هر قدر نزدیک‌تر می‌شویم نوع نگاهش به زیارت عوض می‌شود و در پایان داستان همانطور که در بالای این یادداشت آمده به زیارتی می‌آید که آغاز یک مسیر است و پایان باز ویژگی قابل ذکر «پنجشنبه فیروزه‌ای» است.

نکته‌ای که در اینجا جلب توجه می‌کند همین مسئله است که عرفانی برای نگارش این رمان ارزشمند چه میزان زمان صرف کرده و به منابع روایی رجوع کرده تا اثرش را از گزند هجمه‌های اندیشه‌ای دور نماید و اثری مستدل و مستند به خواننده ارائه کند.

شخصیت غزاله در «پنجشنبه فیروزه‌ای» بسیار چشمگیر و جلب توجه کننده است. وی که دختری دانشجو و دم بخت است و در عین حال باورهای مذهبی عمیقی دارد اما از افعال دخترانه نیز دور نیست. این شخصیت به شدت رئال و واقعی تصویر شده و خواننده احساس نمی‌کند که وصله‌ای نچسب به بدنه رمان است و آن را در بستر جامعه پیدا می‌کند.

شخصیت‌های دیگر این رمان نیز هرکدام در موقعیت خود خوب از آب در آمده‌اند و ساخته و پرداخته شده‌اند هرچند در حین داستان احساس می‌شود که برخی از آنها برای اینکه داستان زودتر به پایان نزدیک شود در میانه راه رها شده یا سرانجامی برای آنها دست و پا شده تا این عنوان به آن نسبت داده نشود که شخصیت‌ها سرانجامی ندارند. از این گذشته اما شخصیت‌های داستان هرکدام باور پذیر هستند و نمود خارجی آنها در جامعه قابل دستیبابی هستند.

در مجموع «پنجشنبه فیروزه‌ای» رمانی خواندنی و به اصطلاح فرزند زمانه خویش است. این کتاب علاوه بر اینکه یک اثر ادبی است توانسته مسائل روز را در خود مطرح کند و این به خاطر حضور نویسنده‌ای در پشت این اثر است که علاوه بر اینکه جوان است در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی نیز فعال بوده و توانسته بخشی از تجربه‌های زیسته خود را در قالب یک اثر ادبی به خواننده عرضه کند.

*منبع: فارس.


مطالب مرتبط


نظر شما چیست؟

برای نمایش عکس از gravatar یا دریافت پاسخ از مدیر. ایمیل شما به صورت عمومی نمایش داده نخواهد شد.

نظرات

نتیجه ای یافت نشد.