۰۴ اردیبهشت ۱۳۹۴
اخبار سرشار: «آه با شین» داستان انقلاب نیست

سرشار: «آه با شین» داستان انقلاب نیست

به گزارش «خبرگزاری کتاب متن» به نقل از «فارس»:نشست نقد و بررسی رمان «آه با شین» اثر برگزیده هفتمین جایزه ادبی جلال آل‌احمد عصر روز گذشته در حوزه هنری با حضور محسن پرویز، محمدرضا سرشار، محمدکاظم مزینانی نویسنده رمان و جمعی از علاقه‌مندان و منتقدان و نویسندگان برگزار شد.

*مطالعه آثار با یک نقادانه موجب تقویت‌ داستان‌نویسی است
محسن پرویز در ابتدای این جلسه گفت: هدف از نقد داستان‌های برگزیده این است که نقاط قوت و ضعف آثار برگزیده مطرح شود تا الگوی درستی در اختیار جوانان و نوقلمان قرار دهیم. یکی از راه‌های تقویت فرد در داستان‌نویسی همین مطالعه آثار برگزیده با یک نگاه نقادانه است. در نقد آثار ادبیات داستانی به خصوص آنهایی که به تارخی انقلاب می‌پردازند به محتوا توجه می‌شود و برای نقد به نکاتی مانند طرح، شخصیت پردازی، زاویه دید، کشش و سوژه در کنار مزمون اشاره می‌شود.

وی افزود: این داستان در حقیقت در طرح خود سرگذشت شخصیت «ته‌تغاری» را مطرح می‌کند. از دید من طرح داستان ضعف آشکار دارد و به گونه‌ای که قابل قبول نیست خواسته از نگاه «ته‌تغاری» به گذشته باز گردد که در عمل این اتفاق نمی‌تواند رخ دهد.

سخنگوی انجمن قلم در ادامه گفت:‌ زاویه دید در این داستان از آن نکاتی است که موجب می‌شود به اثر لطمه وارد شود. زاویه دید به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد می‌خواهد از زاویه دید ته‌تغاری داستان روایت شود اما نویسنده در بخش‌هایی نمی‌تواند به آن پایبند باشد.

*نثر «آه با شین» سالم و قوی است
پرویر اضافه کرد: منصفانه اگر بخواهیم قضاوت کنیم، در میان رمان‌های منتشر شده نثر این داستان سالم و قوی است. استفاده از افعال و جملات در این کتاب به جا و درست و علائم نگارش در داستان به موقع به کار رفته است.

او به جزئیات داستان نیز اشاره کرد و گفت: این داستان روان نوشته شده و از دایره واژگان بالا و گسترده‌ای بهره می‌برد. توصیف صحنه‌ها علی‌الخصوص در بخش‌هایی که مربوط که به زمان حال است توصیف‌های موفقی است و شرایط را در ذهن خواننده زنده می‌کند.

این منتقد ادبی در ادامه گفت: در این رمان نویسنده به نکات ظریفی اشاره می‌کند که نشان از تسلط تاریخی نویسنده دارد و جزئی‌نویسی‌های نویسنده از نکات برجسته رمان است. کسی که رمان فاخر دست می‌گیرد توقع دارد جای پایی از مطالعات و تجربه نویسنده در صفحه صفحه رمان ببیند، البته رمان محل آموزش نیست ولی محل پندآموزی می‌تواند باشد و ما این را در این رمان شاهدیم. همچنین در این اثر ما با تقابل سنت و مدرنیته مواجهیم و شاهدیم که این مسئله در متن تجلی دارد و این نگاه قالبی است که در دوران پهلوی به جامعه خورانده می‌شده است.

پرویز گفت:‌ در مورد جذابیت و کشش اثر باید گفت که این سبکی است که نویسنده آن را برای آغاز داستانش انتخاب کرده در حالی که شاید اگر نویسنده دیگری بود روش دیگری را برمی‌گزید البته باید گفت که این داستان در صفحات ابتدایی کمی ملال‌آور است ولی در مجموع اثری سخت‌خوان نیست و از کشش و جذابیت کافی برخوردار است.

وی در پایان روی ویژگی داستان تاکید کرد و گفت: در مجموع در طرح و زاویه دید اشکال وجود دارد، اما شخصیت‌پردازی رمان قوی است و افراد را به خوبی نشان داده است، همچنین در توصیفات و صحنه‌پردازی نیز خوب عمل شده و نکته اصلی و ویژه داستان نثر سالم و روان آن است.

*«آه با شین» داستان انقلاب نیست
محمدرضا سرشار نویسنده و منتقد ادبی در این نشست نقد و بررسی گفت: به جشنواره‌ داستان انقلاب که این کتاب را به عنوان داستان برگزیده انقلاب انتخاب کرده یک سوال وارد است که بر چه اساس این کتاب را به عنوان داستان انقلاب انتخاب کردند؟ در حالی که این داستان مطلقا داستان انقلاب نیست و نه مکتب این داستان مکتب داستان انقلاب است. به نظرم حوزه هنری باید برای جشنواره داستان انقلاب یک تعریف درستی مشخص کند.

وی به فضای داستان اشاره کرد و گفت:‌ این داستان در واقع سرگذشت 5 نسل را مطرح می‌کند. نویسنده بر این باور است که داستان مدرن خلق کرده ولی فراموش کرده که داستان مدرن داستان 5 نسل نیست زیرا داستان 5 نسل مربوط به داستان‌های قرن 18 است و این تناقضی در مکتب داستان ایجاد می‌کند.

*«آه با شین» یا «شازده احتجاب»؟
نویسنده رمان «آنک آن یتیم نظر کرده» گفت: پیرنگ این داستان یک پیرنگ غیر رمان است و ما شاهد ساختار رمان در آن نیستیم و می‌توان گفت که در پیرنگ، رمان شکل نگرفته است. این داستان تاثیری بسیار زیادی از «شازده احتجاب» گلشیری گرفته و این نویسنده و اثرش لطمه می‌زند و این در حالی است که منتقدان معتقدند که «شازده احتجاب» یک کپی از خشم و هیاهوی ویلیام فاکنر است.

سرشار در ادامه گفت: داستان از پیرنگ حلقوی به سبک داستان‌های مدرن استفاده کرده است واین سبک معمولا در داستان‌های فرمالیستی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در داستان‌های مدرن معمولا می‌گویند که تاریخ تکرار می‌شود و جلو نمی‌رود. «ته‌تغاری» در این داستان اسمش ذکر نمی‌شود که به نظرم دلیلی برای این کار وجود ندارد.

رئیس انجمن انجمن قلم اضافه کرد: تخیل روان نویسنده در این داستان چشمگیر است و نشان می‌دهد که ذهن نویسنده قصه‌پرداز است و توانسته آنها را خلق کند و از این نظر اثر قابل توجهی خلق شده است.

این نویسنده برجسته در ادامه یادآور شد: یکی از زیرکی‌های نویسنده این است که در این رمان هیچ جا از زبان خودش له و یا علیه انقلاب سخن نگفته است و تمام حرف‌ها از زبان شخصیت‌های داستان بیان می‌شود. از نظر درون‌مایه غیر از چند اشاره آن هم به صورت زبانی کفه رمان به نفع انقلاب و اسلام نیست، ولی نمی‌توان گفت که این نظر نویسنده است. بلکه جملات شخصیت‌های داستان است و برای اینکه نتیجه‌گیری کنیم که یک داستان علیه انقلاب است نمی‌توان روی جملات استناد کرد.

*تطهیر پهلوی‌ها در یک رمان
وی گفت: در این اثر مانند «شازده احتجاب» یک نفرت شدیدی از قاجاریه وجود دارد اما همین پهلوی‌ها نیز خیانت‌هایی در این مملکت کرده‌اند. گلشیری در دوره پهلوی قاجارها را سکه یک پول کرده و می‌بینیم که در همان زمان این کار گلشیری مورد حمایت حکومت قرار می‌گیرد. ولی امروز این که بخواهیم به قاجار بپردازیم به نظر می‌رسد که می خواهیم پهلوی‌ها را تطهیر کنیم زیرا وقتی کسی امروز قاجار را در قیاس با پهلوی بد جلوه دهد یعنی می‌خواهد پهلوی را تطهیر کند به نظرم دیگر قاجار بس است و امروز نوبت پهلوی است و باید به آنها پرداخته شود.

*هیچ اسمی از امام خمینی (ره) در داستان نیست
سرشار ضمن اشاره به نکاتی پیرامون رمان گفت: در این کتاب افراد مذهبی خرافی نشان داده شده‌اند. این داستان همانطور که گفته شد داستان انقلاب نیست، زیرا مگر می‌شود زمان داستان تا سال 1382 ادامه پیدا کند ولی اسمی از امام خمینی به میان نیاید در حالی که همانطور که رهبر انقلاب نیز به آن اشاره کرده‌اند این انقلاب در دنیا با نام امام خمینی شناخته می‌شود اما در این داستان ما یک مرتبه هم اسم امام خمینی را نمی‌بینیم.

وی در پایان گفت: این اثر در قالب رمان‌های شگرف نیز دسته بندی می‌شود. «آه با شین» دارای رگه‌هایی از رئالیسم جادویی است اما این مسئله برجستگی برای اثر حساب نمی‌شود.

*خدا نیاورد روزی علیه انقلاب قلم بزنم
محمدکاظم مزینانی نویسنده رمان «آه با شین» در پایان این نشست گفت: نویسنده هر کاری می‌خواست انجام دهد در داستانش به انجام رسانده است و بعد از آن توضیح دادن باد هوا است البته توضیح دادن برای روشن شدن اذهان خوب است. همچنین باید یادآور شوم که پاسخ ندادن به این معنی نیست که توضیحی یا پاسخی ندارم.

وی افزود: اگر کسی در داستانش به پیرنگ بی‌توجهی کند نمی‌شود گفت که این داستان دیگر داستان نیست. اگر ظاهر صورت زیباست، اما در زیر آن نازیبایی‌هایی نیز وجود دارد و در شکافتن پوست صورت باید یادمان باشد طوری شکاف ایجاد کنیم که در بخیه زدن هم بتوان آن را بخیه کرد که جای شکاف باقی نماند، حال نقد نیز به همین شکل است.

این نویسنده در بخشی از سخنانش گفت: خدا نیاورد روزی را که نویسنده‌ای و در این جا من بخواهم علیه انقلاب قلم بزنم.هر نویسنده‌ای حتی اگر با انقلاب زاویه داشته باشد اما عنادورزانه نمی‌نویسد. در این رمان سعی کرده‌ام به زوال 200 ساله جامعه ایرانی اشاره کنم.


مطالب مرتبط


نظر شما چیست؟

برای نمایش عکس از gravatar یا دریافت پاسخ از مدیر. ایمیل شما به صورت عمومی نمایش داده نخواهد شد.

نظرات

نتیجه ای یافت نشد.